Fałszywe euro możesz wstępnie rozpoznać bez specjalnego sprzętu, stosując zasadę „dotknij, spójrz, przechyl”. Jeśli banknot budzi wątpliwości, nie próbuj nim płacić ani go rozmieniać. Wprowadzenie falsyfikatu do obiegu może mieć konsekwencje karne, a podrobionych pieniędzy nie można wymienić na prawdziwe.
Jak sprawdzić autentyczność banknotu euro?
Europejski Bank Centralny zaleca sprawdzanie kilku zabezpieczeń jednocześnie. Pojedynczy element może być słabo widoczny, zwłaszcza gdy banknot jest zużyty, dlatego nie opieraj oceny wyłącznie na kolorze lub wyglądzie papieru.
Dotknij – sprawdź papier i wypukły druk
Oryginalny banknot euro jest drukowany na papierze z włókien bawełnianych. Powinien być sztywny, lekko szorstki i charakterystycznie szeleścić. Papier zbyt miękki, woskowaty albo przypominający tworzywo sztuczne może wskazywać na falsyfikat.
Przesuń palcem po przedniej stronie banknotu. Wypukły druk powinien być wyczuwalny w cyfrach nominału, głównym motywie oraz napisach. W banknotach nowszej serii wyczuwalne są także krótkie paski przy bocznych krawędziach. Na nominałach 200 i 500 euro znajdują się dodatkowe oznaczenia ułatwiające rozpoznanie banknotu osobom niewidomym i niedowidzącym.
Spójrz – obejrzyj banknot pod światło
Pod światło sprawdź, czy w papierze pojawia się znak wodny. Powinien płynnie przechodzić między jasnymi i ciemnymi fragmentami, a nie wyglądać jak płaski nadruk. W banknotach serii Europa widoczny jest także portret Europy.
W tym samym położeniu zobaczysz nitkę zabezpieczającą zatopioną w papierze. Powinna wyglądać jak ciemna linia, na której można dostrzec napis „EURO” oraz nominał. W niektórych elementach banknotu fragmenty nadruku z obu stron uzupełniają się pod światło w pełną wartość liczbową.
W serii Europa przezroczyste okienko w hologramie pokazuje portret Europy. Obraz powinien być częścią zabezpieczenia, a nie nadrukiem naniesionym na powierzchnię papieru.
Przechyl – obserwuj hologram i zmianę koloru
Przechyl banknot na boki. Hologram powinien zmieniać widoczny motyw oraz ukazywać nominał. Na niższych nominałach pojawia się także opalizujący pasek, na którym można zobaczyć symbol euro i wartość banknotu.
W banknotach serii Europa zwróć uwagę na szmaragdową liczbę. Przy przechylaniu jasny efekt przesuwa się w górę i w dół, a liczba zmienia wygląd. W starszej serii na wyższych nominałach cyfry zmieniają kolor z fioletowego na oliwkowozielony lub brązowy.
Jakie zabezpieczenia mają wysokie nominały?
Banknoty o nominałach 50, 100 i 200 euro mają rozwiązania, których nie należy porównywać bezpośrednio z zabezpieczeniami nominałów 5, 10 i 20 euro. Banknot 500 euro z pierwszej serii nadal jest prawnym środkiem płatniczym, choć od 2019 roku nie jest emitowany.
Przy sprawdzaniu wyższych nominałów zwróć uwagę na następujące elementy:
- Hologram – po przechyleniu pokazuje zmianę motywu i nominału, a w tle mogą pojawiać się tęczowe efekty.
- Farba zmienna optycznie – oznaczenie wartości zmienia wygląd lub kolor zależnie od kąta patrzenia.
- Wypukłe oznaczenia – pomagają rozpoznać nominał dotykiem, ale ich wyczuwalność może osłabnąć wskutek zużycia banknotu.
- Okienko z portretem Europy – w serii Europa staje się wyraźne podczas oglądania banknotu pod światło.
Nie każdy oryginalny banknot musi wyglądać identycznie. W obiegu znajdują się banknoty pierwszej serii i serii Europa, dlatego część zabezpieczeń różni się między emisjami. Podejrzenie powinno wzbudzić przede wszystkim to, że kilka elementów nie działa jednocześnie.
Co zrobić, gdy podejrzewasz fałszywe euro?
Nie próbuj „pozbyć się” banknotu, przekazując go innej osobie. Próba zapłaty, rozmienienia lub sprzedaży falsyfikatu może zostać potraktowana jako wprowadzanie fałszywych pieniędzy do obiegu. W polskim prawie odpowiedzialność za takie czyny wiąże się między innymi z art. 310 Kodeksu karnego. Ostateczną kwalifikację oceniają właściwe organy.
Najbezpieczniejsza kolejność działań wygląda następująco:
- Odłóż banknot i nie używaj go w żadnej transakcji.
- Zanotuj, skąd go otrzymałeś, oraz zachowaj potwierdzenie transakcji, jeśli je masz.
- Skontaktuj się z policją albo bankiem i przekaż banknot do sprawdzenia.
- Poproś o potwierdzenie przyjęcia banknotu i poczekaj na wynik ekspertyzy.
Banknot zatrzymany jako falsyfikat nie podlega wymianie na równowartość. Jeżeli okaże się autentyczny, procedura może pozwolić na jego zwrot, zależnie od miejsca i sposobu zgłoszenia.
| Działanie | Status | Dlaczego? |
|---|---|---|
| Próba zapłaty podejrzanym banknotem | Nie rób tego | Może zostać uznana za próbę wprowadzenia fałszywych pieniędzy do obiegu. |
| Rozmienienie lub przekazanie banknotu innej osobie | Nie rób tego | Nie usuwa problemu i może prowadzić do odpowiedzialności karnej. |
| Zgłoszenie na policji lub w banku | Zrób to | Banknot może zostać zabezpieczony i przekazany do ekspertyzy. |
Jak ograniczyć ryzyko otrzymania falsyfikatu?
Sprawdzaj banknot przed przyjęciem, szczególnie podczas transakcji z nieznaną osobą lub przy wymianie gotówki z niepewnego źródła. Kilka sekund poświęconych na dotyk, oglądanie pod światło i przechylenie banknotu może uchronić Cię przed stratą pieniędzy oraz problemami prawnymi. Gdy masz wątpliwości, nie przyjmuj banknotu albo poproś o jego sprawdzenie w banku.
