Na obecnym banknocie 100 zł widnieje król Władysław II Jagiełło, zwycięzca spod Grunwaldu. Portret władcy uzupełniają gotyckie ornamenty, a rewers nawiązuje do wojny z zakonem krzyżackim. Sprawdź, co oznaczają te motywy i jak rozpoznać prawdziwą stuzłotówkę.
Kto jest na banknocie 100 zł?
Na współczesnym banknocie 100 zł znajduje się Władysław II Jagiełło. Król Polski i wielki książę litewski został przedstawiony na środku awersu, w otoczeniu ornamentyki gotyckiej. Pod wizerunkiem umieszczono jego imię i tytuł zapisane ozdobnym krojem.
Wybór tej postaci wiąże się przede wszystkim ze zwycięstwem wojsk polsko-litewskich nad zakonem krzyżackim w bitwie pod Grunwaldem w 1410 roku. Jagiełło symbolizuje także unię Polski i Litwy, rozwój dynastii Jagiellonów oraz umacnianie państwa.
Na banknocie 100 zł widnieje portret Władysława II Jagiełły, a jego wizerunek jest głównym elementem graficznym awersu.
Co przedstawia rewers stuzłotówki?
Tył banknotu odwołuje się do osoby monarchy i konfliktu z zakonem krzyżackim. W centralnej części znajduje się tarcza herbowa z Orłem Białym, wzorowana na przedstawieniu z nagrobka Władysława Jagiełły.
Obok tarczy umieszczono hełm, płaszcz krzyżacki oraz dwa miecze. Po lewej stronie widoczny jest zarys zamku krzyżackiego w Malborku. Poszczególne elementy tworzą spójną opowieść o władzy, wojskowej potędze i zwycięstwie odniesionym pod Grunwaldem.
Jak wygląda banknot 100 zł?
Stuzłotówka należy do serii Władcy polscy, zaprojektowanej przez Andrzeja Heidricha. Banknot ma wymiary 138 × 69 mm i jest drukowany na papierze zabezpieczonym włóknami. Emitentem pozostaje Narodowy Bank Polski, a za fizyczną produkcję odpowiada Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych.
Banknoty tej serii wprowadzono w związku z denominacją złotego. Nominał 100 zł trafił do obiegu 1 czerwca 1995 roku. W 2014 roku pojawiła się zmodernizowana wersja, w której zmieniono część zabezpieczeń, pozostawiając zasadniczy wygląd bez większych zmian.
W 2026 roku w obiegu mogą znajdować się zarówno egzemplarze sprzed modernizacji, jak i nowsze. Obie wersje zachowują ważność jako środek płatniczy, dlatego starszy banknot nie staje się automatycznie bezwartościowy.
| Element | Banknot starszego typu | Banknot zmodernizowany |
| Wymiary | 138 × 69 mm | 138 × 69 mm |
| Portret na awersie | Władysław II Jagiełło | Władysław II Jagiełło |
| Znak wodny | Wizerunek władcy | Wizerunek władcy i cyfrowe 100 |
| Ważność | Obiegowy środek płatniczy | Obiegowy środek płatniczy |
Jak sprawdzić autentyczność?
Najłatwiej zastosować zasadę: dotknij, popatrz i przechyl. Druk stalorytniczy daje wyczuwalną wypukłość na portrecie, oznaczeniu nominału, godle oraz nazwie emitenta. W lewym dolnym rogu znajduje się także oznaczenie dla osób niewidomych.
Pod światło trzeba obejrzeć znak wodny. W zmodernizowanej wersji widać portret króla oraz cyfrowe oznaczenie 100. Znak nie jest nadrukiem ani tłoczeniem, lecz powstaje dzięki różnej gęstości papieru.
Najważniejsze zabezpieczenia
Jedno zabezpieczenie nie powinno decydować o ocenie banknotu. Sprawdź kilka elementów, zwłaszcza gdy papier ma nietypową fakturę lub kolory budzą wątpliwości:
- nitkę zabezpieczającą widoczną pod światło jako ciemną, pionową linię z oznaczeniami 100 i ZŁ,
- farbę zmienną optycznie, dzięki której rozeta przechodzi ze złotego w zielony,
- zabezpieczenie recto-verso, czyli uzupełniający się druk obustronny tworzący koronę w owalu,
- efekt kątowy, przy którym pojawia się korona albo cyfrowe oznaczenie nominału,
- mikrodruki, które pod lupą powinny być ostre i czytelne,
- elementy widoczne w świetle UV, między innymi kwadrat z wartością 100, skrótem ZŁ i numeracją.
Na awersie dominują odcienie zieleni, oliwki, jasnego fioletu i niebieskiego. Rewers ma barwy ciemnozielone, oliwkowe, brązowe i pomarańczowe. Różnice wynikające z zużycia papieru nie są tym samym co brak zabezpieczeń.
Jakie postacie znajdowały się wcześniej na banknocie 100 zł?
Wizerunek na tym nominale zmieniał się wraz z ustrojem i polityką emisyjną państwa. Banknot z 1948 roku przedstawiał księcia Józefa Poniatowskiego, naczelnego wodza Wojsk Polskich Księstwa Warszawskiego. Projekt przygotował Józef Mehoffer, a ryt awersu wykonał Włodzimierz Vacek.
Rewers dawnego banknotu zdobiły Fortuna, Hermes i dąb symbolizujący trwałość. Znak wodny przedstawiał królową Jadwigę, a numeracja świeciła w promieniach UV. Odwrócony znak wodny w niektórych seriach, między innymi GM, jest dziś ciekawostką dla kolekcjonerów.
W czasach PRL na banknocie 100 zł umieszczono Ludwika Waryńskiego, działacza socjalistycznego. Należał on do serii Wielcy Polacy, której autorem był Andrzej Heidrich. W tej samej serii pojawili się między innymi Tadeusz Kościuszko, Mikołaj Kopernik oraz Maria Skłodowska-Curie.
Jakie postacie są na pozostałych polskich banknotach?
Obecna seria banknotów obiegowych przedstawia monarchów. Nominały tworzą uporządkowany ciąg historyczny – od początków państwa polskiego po schyłek dawnej Rzeczypospolitej:
- 10 zł – Mieszko I,
- 20 zł – Bolesław I Chrobry,
- 50 zł – Kazimierz III Wielki,
- 100 zł – Władysław II Jagiełło,
- 200 zł – Zygmunt I Stary,
- 500 zł – Jan III Sobieski.
Taki układ odróżnia serię obiegową od banknotów kolekcjonerskich. Te drugie upamiętniają także pisarzy, naukowców, artystów i wydarzenia historyczne, a ich nakład oraz parametry zależą od konkretnej emisji.
Czy istnieje złota moneta o nominale 100 zł?
Tak. Narodowy Bank Polski wyemitował kolekcjonerską złotą monetę 100 zł, nawiązującą wyglądem do stuzłotowego banknotu. Wykonano ją ze złota próby 999,9, ma prostokątny kształt, wymiary 50 × 25 mm i masę 31,10 g.
Nakład tej emisji wynosił do 1500 sztuk. Na jednej stronie odwzorowano portret Jagiełły z gotyckimi ornamentami, a na drugiej tarczę z Orłem Białym, dwoma mieczami i zamkiem w Malborku. Moneta kolekcjonerska nie jest jednak banknotem obiegowym, mimo że nawiązuje do jego wzoru.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Kto znajduje się na awersie banknotu 100 zł?
Na awersie widnieje portret Władysława II Jagiełły otoczony gotyckimi ornamentami i podpisem z imieniem oraz tytułem.
Co przedstawia rewers stuzłotówki?
Rewers ukazuje tarczę z Orłem Białym, hełm, płaszcz zakonu oraz dwa miecze, a także zarys zamku krzyżackiego w Malborku, nawiązując do bitwy pod Grunwaldem.
Jakie są wymiary i która seria obejmuje banknot 100 zł?
Banknot ma wymiary 138 × 69 mm i należy do serii „Władcy polscy” zaprojektowanej przez Andrzeja Heidricha.
Jak rozpoznać prawdziwą stuzłotówkę metodą „dotknij, popatrz i przechyl”?
Dotyk pozwala wyczuć wypukły stalorytniczy druk, pod światło sprawdza się znak wodny, a przechylenie ujawnia efekty optyczne i zmienne barwy.
Jakie najważniejsze zabezpieczenia powinienem sprawdzić?
Sprawdź nitkę zabezpieczającą z oznaczeniami 100 i ZŁ, farbę zmienną optycznie, recto‑verso tworzące koronę, efekt kątowy, mikrodruki oraz elementy widoczne w świetle UV.
Czy stare banknoty 100 zł są nadal ważne po modernizacji?
Tak — zarówno egzemplarze sprzed modernizacji, jak i zmodernizowane pozostają środkiem płatniczym i zachowują ważność.
Kto wcześniej pojawiał się na banknocie 100 zł?
W przeszłości wizerunki zmieniały się; w 1948 r. był to książę Józef Poniatowski, a w okresie PRL — Ludwik Waryński.
Czy istnieje złota moneta o nominale 100 zł nawiązująca do banknotu?
Tak — NBP wydał kolekcjonerską złotą monetę 100 zł ze złota próby 999,9, o wymiarach 50 × 25 mm i masie 31,10 g, wzorowaną na stuzłotówce.
